مخزن جمع آوری ضایعات نفتی سرد (2024-2)، 46 سال قدمت ساخت دارد و دارای 5 حلقه عمودی (Ring or course) بود و هر رینگ دارای ارتفاع 2.4 متر است و ارتفاع مخزن 12.2 متر و ظرفیت آن 22000 بشکه است. ضخامت استاندارد رینگ اول از پایین 9 میلیمتر، رینگ دوم 7.4 میلیمتر، رینگ سوم و چهارم و پنجم 6 میلیمتر می باشد.در سال 1386 پس از اورهال و بازرسی تست ضخامت سنجی واقعی، رینگ اول 8 میلیمتر، رینگ دوم 6.5 میلیمتر و رینگ سوم 5.8 میلیمتر و رینگ چهارم و پنجم بدون تغییر بوده است. در زمان حادثه نزدیک به 14 سال از تعمیرات اساسی مخزن گذشته و با توجه به وجود آب و سولفید هیدروژن (H2s) در ورودی این مخزن و همینطور خورندگی نفتای حاصل فرایند تصفیه در واحد تصفیه گازوئیل (GHDS Wild Naphta) ، خورندگی بالایی(خورندگی 3b) دارد. در صورتیکه همر تعمیرات اساسی مخازن در شرکت پخش فرآوردههای نفتی هر 5 سال بوده و می بایست مخزن حدودا سه بار تعمیرات اساسی داشته باشد.با توجه به راهاندازی واحدهای منطقه الف و ب شمالی در زمان حادثه به جهت سوراخ شدن لوله آب خنککننده (cooling water) به نظر میرسد که گازمایع و یا مواد سبک دارای فشار بالا و گرم به مخزن وارد شده و باتوجه به خوردگی مخزن، تولید گسست در دیواره مخزن (catastrophic rupture) میکند.
ضخامت رینگ دوم و سوم در زمان حادثه در رنج 2.5 تا 3 میلیمتر بوده است. در اینجا بحث یکپارچگی مکانیکی و مدیریت ایمنی فرایند در بحث بازرسی، تعمیر و نگهداری و راه اندازی در نظر گرفته نشده است. نکته مهم دیگر بحث مهم مدیریت تغییر یا (Management Of Change or MOC) در نظر گرفته و پیش بینی نشده است که در این حالت باید ارزیابی ریسک انجام شده و خطرات مربوطه پیش بینی میگردید.
بنظر می رسد رینگ خنک کننده دور مخازن نیز کارایی نداشته و یا این رینگ دور مخازن وجود نداشته است و همچنین خاموش کننده فوم دور مخازن نیز در سرویس نبوده و یا اصلا وجود نداشته .
باز شدن مخزن و گسترش حرارت به مخازن پیرامونی باعث گسترش حریق و باز شدن مخازن همجوار شده و دان=منه آتش سوزی نیز گسترش پیدا می کند به طوری که باندوال دور مخازن که در پالایشگاه خاک ریز بوده شکسته مواد نفتی داغ به همراه شعله به جاهای دیگر پالایشگاه منتقل می گردد به طوری که جانمایی اشتباه مخازن LPG با توجه به شعاع آتش که حدود ۸۰ متر بوده ، مخازن گاز مایع (LPG) را در تیررس آتش قرار داده که نشان دهنده ایراد در طراحی است و با گسترش حریق آتش به زیر مخازن نیز می رسد ، با رشادت آتش نشان های پالایشگاه مسیر آب خنک کننده مخازن گاز مایع باز می شود تا از بالا رفتن حرارت و فشار مخازن جلوگیری گردد.
در جمع بندی نهای باید گفت با طول عمر بالای تجهیزات، نبود تعمیرات منظم و برنامه ریزی شده روی مخزن، ورود مواد مختلف و تجمع مواد خورنده در مخزن، عدم توجه به ریسک نگهداری مواد نفتی، عدم مدیریت درست ایمنی فرآیند روی تجهیزات و ادوات،نادیده گرفتن توصیه ایمنی و متخصصین در حوزه های عملکردی، به روز نکردن تجهیزات و نرم افزارها، عدم وجود سیستم F&G روی مخازن و عملکرد نامناسب رینگ آب خنک کن مخازن، نامناسب بودن ظرفیت باندوال با توجه به ظرفیت همه مخازن داخل باندوال و ….. را میتوان دلیلی بر گسترش حادثه دانست .
هر چند که گزارش تیم تحقیق پالایش و پخش قطعا دلایل بهتر و مستندات بیشتری در دست دارند و امیدوارم جهت روشن شدن اذهان متخصصین و آموزش آنها منتشر گردد.
